Po deszczu z jezdni i parkingów spływa woda, która trafia do studzienek kanalizacyjnych. Można ją wykorzystać, ale najpierw trzeba ją odpowiednio oczyścić.
Woda zbierana z miejsc, po których odbywa się ruch drogowy zawiera zanieczyszczenia. Są w niej m.in. metale ciężkie, substancje ropopochodne i olejowe, a także sól. Dotychczasowe metody oczyszczania często wymagają dużych, stacjonarnych urządzeń.
Badacze z Katedry Zaopatrzenia w Wodę i Usuwania Ścieków Politechniki Lubelskiej, we współpracy z naukowcami z Wydziału Mechanicznego oraz firmą wspierającą budowę urządzenia, opracowali mobilną technologię, która może zmienić sposób gospodarowania wodą przy infrastrukturze drogowej.
– Nasze urządzenie powoduje, że wody zebrane z dróg, parkingów czy terenów przy myjniach samochodowych mogą być później wykorzystywane. Nadają się np. do podlewania zieleni albo do spłukiwania toalet – mówi prof. Dariusz Kowalski z Wydziału Inżynierii Zaopatrzenia w Wodę i Usuwania Ścieków Politechniki Lubelskiej.
Mobile urządzenie i kawitacja
Urządzenie wykorzystuje zjawisko kawitacji. W wyniku tego procesu długie łańcuchy chemiczne są rozrywane na krótsze, dzięki czemu substancje obecne w wodzie stają się biodegradowalne.
– Trzeba podłączyć pompę, przepuścić zebrane wody opadowe przez nasze urządzenie i zawrócić je do zbiornika. Później wystarczy zwykła pompa, aby wykorzystać tę wodę, chociażby do podlewania – wyjaśnia naukowiec.
Rozwiązanie jest mobilne. Nie wymaga stałego czyszczenia, dlatego może obsługiwać wiele parkingów lub Miejsc Obsługi Podróżnych. Zbiorniki napełniają się okresowo, więc urządzenie może być przewożone między różnymi lokalizacjami i tam wykonywać swoją pracę.
– Mamy już wstępne pytania o zastosowanie i wdrożenia, przede wszystkim z Lublina. Mówimy zarówno o myjniach samochodowych, jak i o zakładach przemysłowych, które chcą podczyszczać ścieki przemysłowe – mówi prof. Dariusz Kowalski.
Urządzenie otrzymało złoty medal podczas 20. Międzynarodowej Warszawskiej Wystawy Wynalazków IWIS 2026 w Warszawie.
Elektrodializa
Drugie rozwiązanie opiera się na elektrodializie, czyli technologii powszechnie stosowanej do odsalania wody. Naukowcy z Politechniki Lubelskiej wykorzystali ją jednak w nowy sposób: nie tylko do usuwania soli, ale również metali ciężkich obecnych w spływach wód opadowych.
– Badania pokazały, że przy wyższym napięciu i temperaturze można uzyskać lepsze efekty oczyszczania. Sól była usuwana niemal całkowicie, a skuteczność usuwania metali ciężkich w większości przypadków przekraczała 90 procent – mówi prof. Małgorzata Iwanek z Wydziału Inżynierii Zaopatrzenia w Wodę i Usuwania Ścieków Politechniki Lubelskiej.
Im wyższe napięcie i temperatura, tym lepsze oczyszczanie, ale też większe zużycie energii.
– Przy napięciu 20 V i temperaturze 20 stopni Celsjusza uzyskaliśmy najlepsze rezultaty, jeśli chodzi jednocześnie o skuteczność oczyszczania i zużycie energii – mówi naukowczyni.
Naukowcy badali wody opadowe na MOP-ach przy drodze S19 w województwie lubelskim. Prace prowadzili w ramach projektu „Politechniczna Sieć Via Carpatia”, we współpracy z zespołami z Politechniki Rzeszowskiej i Politechniki Białostockiej.
– Technologia jest wciąż na etapie badań laboratoryjnych. Przed wdrożeniem konieczne będą testy w warunkach rzeczywistych – zaznacza naukowczyni i dodaje: – O możliwość zastosowania rozwiązania pytali już producenci systemów do odprowadzania wód opadowych.

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 "PL2022 - Zintegrowany Program Rozwoju Politechniki Lubelskiej" POWR.03.05.00-00-Z036/17